Wanneer is de voorbereiding van een strafbaar feit zelf strafbaar?

Op 19 februari 2026 sprak de rechtbank Oost-Brabant een man uit Eindhoven vrij van het voorbereiden van liquidaties en zware geweldsdelicten. Hoewel uit versleutelde chatgesprekken bleek dat zeer concreet werd gesproken over doelwitten, bedragen en uitvoerders, oordeelde de rechtbank dat geen sprake was van strafbare voorbereiding.

In deze blog leg ik uit waar de grens ligt tussen een strafbare en niet-strafbare voorbereiding.

De voorbereiding van een strafbaar feit is ook strafbaar. Voorbereiding van een ernstig misdrijf is strafbaar gesteld in artikel 46 van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel bepaalt - kort gezegd - dat van strafbare voorbereiding sprake is wanneer de dader opzettelijk middelen verwerft, maakt, doorvoert of voor handen heeft, bestemd voor het begaan van een misdrijf waarop acht jaar gevangenisstraf of meer is gesteld, denk hierbij aan moord, doodslag, afpersing of georganiseerde drugshandel.

Alleen chatten is niet genoeg

In de zaak bij de Rechtbank Oost-Brabant bleek uit versleutelde chats dat werd gesproken over mogelijke liquidaties en andere ernstige geweldsdelicten. Daarbij werd gezocht naar personen die deze feiten zouden kunnen uitvoeren en werd gesproken over vergoedingen tussen € 20.000 en € 35.000. De verdachte deelde daarnaast informatie over de voertuigen en het uiterlijk van enkele beoogde doelwitten. In een schuur en een garagebox van de medeverdachte trof de politie later een motorscooter en een auto aan die waren voorzien van valse kentekenplaten.

Volgens de officier van justitie zijn de inbeslaggenomen versleutelde telefoons en de auto en de motorscooter voorbereidingsmiddelen die de verdachte had willen gebruiken bij de liquidaties en/of zware geweldsdelicten. Toch oordeelde de rechtbank dat dit niet voldoende was voor een veroordeling.

Waarom geen strafbare voorbereiding?

De rechtbank oordeelde dat zij op basis van het strafdossier niet kon vaststellen dat de telefoons waarin de versleutelde chatgesprekken waren gevonden daadwerkelijk een rol zouden hebben gehad bij de daadwerkelijke uitvoering van de beoogde misdrijven. Dat de telefoons werden gebruikt om plannen te bespreken, is niet voldoende. Een telefoon wordt pas een strafbaar voorbereidingsmiddel wanneer vaststaat dat deze bestemd is voor de uitvoering van het misdrijf, niet slechts voor communicatie voorafgaand.

Uit vaste rechtspraak van de Hoge Raad volgt dat voor strafbare voorbereiding vereist is dat de voorwerpen naar hun uiterlijke verschijningsvorm bestemd zijn voor het plegen van het misdrijf en dus niet op de voorbereiding zelf.

De auto en motorscooter bevonden zich in een schuur en garagebox van de medeverdachte. Niet kon worden bewezen dat de verdachte deze voertuigen had verworven, voorhanden had of daar überhaupt van af wist. Hierdoor konden deze voorwerpen niet aan hem worden gelinkt.